🖊 یادداشتی از ابوالفضل فاتح
🔸در جهان پرتنش و پیچیده و سریع امروز، حفظ تنوع هویتی و «چگونه ریشه دواندن» اهمیتی ویژه یافته است. این نوشتار میکوشد مفهومی به نام «زیست راهبردی» را صورتبندی کند. در این چارچوب، زیست اقلیتها اعم از دینی، قومی و تمدنی در بستر پر گسل جوامع، دیگر صرفاً مسئلهای اجتماعی یا فرهنگی نیست، بلکه به مسألهای راهبردی برای بقا و بالندگی بدل شده است.
👈در شهریور 1391، در یکی از سفرها به عتبات عالیات، و توفیق دیدار با مرجع عالیقدر حضرت آیتالله سیستانی در نجف اشرف، دغدغه هایی در خصوص آینده شیعیان مهاجربه لحاظ استراتژی بلند مدت، و اهتمام به علم و ایمان و اقتصاد و دیگر مولفه های ماندگاری در غرب مطرح شد. ایشان مضامینی ژرف بیان داشتند که هنوز در ذهن طنینانداز است:
🔻ایشان فرمودند: معلوم نیست آینده چه بشود. باید شیعیان مراقب باشند؛
🔻اولاً، هویت خودشان را حفظ کنند،
🔻ثانیاً، سعی کنند که مرتبه و جایگاه مناسبی داشته باشند.باید حرمت شیعه محفوظ بماند.
🔻و ثالثا، بگونه ای زیست کنند تا نتوانند همچون عضوی عاریتی هر وقت خواستند آنها را منقطع کنند.
👈این بیان راهبردی، در بطن خود حامل حکمتی عمیق و مسئولانه و برگرفته از تجربه، شناخت زمانه و عمق بینش تاریخی، و از رموز ماندگاری تشیع است: اقلیتهای دینی و به طور کلی اقلیت های مهاجر، برای تداوم زیست مؤثر و راهبردی در جوامع میزبان، باید «عنصری ضروری و بلکه عضوی حیاتی» باشند نه آن که خدایی ناکرده به «عنصری، مزاحم یا زائد یا مهاجم» تلقی شوند. در منطق زیست راهبردی، این یعنی جایگزینی نیازآفرینی با ترس آفرینی؛ و تبدیل عنصری مصنوعی یا مصرفی با عضوی مولد و حیاتی، یعنی طراحی سلوک و سیره ای که جامعه میزبان را به حفظ و حمایت از حضور آن اقلیت وادارد، نه دفع آن.
با این مقدمه، مفهوم زیست راهبردی در اقلیت بودگی را از چند منظر به بحث می نشینیم.
🔆 مشروح این یادداشت را در جماران بخوانید:
https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1675722
🇮🇷 @jamarannews
