✍🏻هممیهن-فرزاد نعمتی: دوم اکتبر، زادروز مهاتما گاندی، رهبر استقلال هند است و بههمیندلیل سازمان ملل متحد در سال 2007 این روز را روز جهانی بدون خشونت معرفی کرد. در قرن بیستم در کشورهای فراوانی، جنبشهای استقلالطلبانه علیه استعمارگران صورت گرفت اما آنچه تجربه گاندی و جنبش هند را به تجربهای منحصربهفرد بدل کرد، ایدههای خشونتپرهیز گاندی بود که بعدتر الهامبخش کنشگرانی مدنی و سیاسی همچون مارتین لوترکینگ، نلسون ماندلا، دزموند توتو، مادر ترزا، استیو بیکو، تنزین جیاتسو (دالایی لامای چهاردهم)، واتسلاو هاول و… شد. بااینهمه خود گاندی نیز تحتتاثیر سنتهای دینی و اخلاقی شبهقاره هند و ادیان بزرگ شرقی از یکسو و نگرشهای برخی متفکران غربی از سویی دیگر بود.
🔹امروزه البته در جهانی نفس میکشیم که با جنگ، ترور و خشونت گره خورده است. چندینسال است روسیه و اوکراین درهمپیچیدهاند و حاصل این نزاع چیزی نبوده است جز کشتهشدن نیممیلیون انسان. در غزه و اسرائیل نیز تاکنون بیش از 80 هزارنفر کشته شدهاند. تأسفبارتر اینکه هیچ دورنمایی از آتشبس و پایان جنگ نیز بهچشم نمیخورد و همه وعدههای شیرین سیاستمدارانی چون ترامپ نیز تاکنون بهبارننشسته است.
🔹در کنار این، نوعی ضعف و انفعال مفرط نیز در میان دولتمردان جهان در قبال این حوادث دیده میشود و کمتر سیاستمدار و رهبری در جهان کنونی از این وجاهت برخوردار است که دشمنان را دور یکمیز جمع کند، دست آنها را در دست یکدیگر بگذارد و اندکی آرامش به مردم نوید بخشد یا هدیه کند.
🔹نام دوم اکتبر را بهدرستی گذاشتهاند روز جهانی بدون خشونت. نکته مهمی در همین نامگذاری نهفته است. اینکه ما یک صلح منفی داریم و یک صلح مثبت. صلح منفی بهمعنای فقدان مخاصمه است، اما صلح مثبت زمانی ایجاد میشود که علاوه بر نبود جنگ و مخاصمه، انواع خشونت در جامعه نیز وجود نداشته باشد.در چنین جامعهای موازین حقوق بشر و دموکراسی مراعات شده و بساط خشونت ساختاری و رویهها و قوانین خشونتزا برچیده میشود.
🔹ازاینمنظر که به ماجرا بنگریم، با کمال تأسف باید بنویسیم، جهان ما جانی ندارد و درگیر انواع و اقسام خشونتهای مزمن، دیرینه و ستمهای سیستماتیک است. کافیاست اخبار را از صبح تا شب مرور کنیم تا متوجه عمق این فاجعه شویم.
امتداد
@emtedadnet
