⏳تقویم تاریخ:
✍امـروز ،شنبه
📕۳ خرداد ۱۴۰۴ خورشیدی
📗سپندارمذ ههاورتات ۳۷۶۳ زرتشتی
📘۲۴ مه ۲۰۲۵ میلادی
📙۲۶ ذیالقعده ۱۴۴۶ قمری
✅روزشمار شمسی؛
📚روز “مقاومت ، پیروزی و ایثار” ، روز “خرمشهر”
📕بپاخيری “المقّنع” و كفن پوشان راه وطن با هدف رهانيدن ايران از سلطه اعراب. (۱۴۵ ه.ش)
📖قيام “المقّنع” در خراسان آغاز شد كه از نخستين بپاخيزیهای ايرانيان برای احيای استقلال و حاكميت وطن خود بشمار می آيد. “المقّنع” كه از ديرباز در صدد قيام بر ضد سلطه عرب بود از موضوع قتل ابومسلم در توطئه خليفه عباسی وقت استفاده كرد و به خونخواهی او در خراسان بپاخاست. “المقّنع” كه به سبب نقاب زدن به اين نام معروف شده بود، كسی جز “هاشم ابن حكيم” نبود كه مردی دانشمند بود و داستان “ماه نَخشَب” وی كه برپايه تسلط او بر علوم فيزيك و شيمی شكل گرفته بود معروف است. پيروان او كه جامه سپيد می پوشيدند، كفن پوشان راه وطن معروفاند. قيام “المقنع” برای رهايی ايران كه ضمن آن دست به چند ابتكار كاملا تازه زده بود بيش از چهار سال طول كشيد. سرانجام خليفه عباسی سپاهی گران را به جنگ او فرستاد، که “المقّنع” شكست خورد و خودكشی كرد.
📕زادروز “امیر اسماعيل سامانی”، بنیادگذار سلسله سامانیان، مردی كه پرچم زنده كردن زبان پارسی و فرهنگ ايرانی را به دوش گرفت. (۲۲۸ ه.ش)
📖”امیر اسماعیل سامانی” از امیران دودمان سامانیان بود كه در فرغانه خراسان بزرگتر چشم به جهان گشود. پدر بزرگ اسماعيل كه در منطقه بلخ به دنيا آمده بود خود را از فرزندزادگان اسپهبد بزرگ ایران، “بهرام چوبين” معرفی میكرد. “امیر اسماعیل” در سال ۲۷۱ خورشیدی خود را شاه خواند و شهر بخارا را به پایتختی برگزید. او پس از تمركز امور خراسان بزرگتر (شامل سه كشور تاجيكستان، ازبكستان، تركمنستان، نيمه شمالی افغانستان، گوشههایی از قزاقستان و قرقيزستان و خراسان ايران) در دست خود، احياء زبان و ادبيات پارسی و فرهنگ و رسوم ايرانی را سرلوحه كار خود قرارداد. شاه اسماعيل با اينكه توان لشكركشی به بغداد و برانداختن خليفه را داشت چنين نكرد زيرا كه احياء فرهنگ ايرانی و زبان پارسی برايش مهمتر بود. استراتژی “شاه اسماعيل” جنگ دفاعی بود. وی در سال ۲۸۶ خورشیدی درگذشت و در بخارا مدفون شد.
📕شروع محاصره نیشابور توسط “جبه نویان” در پی حمله مغول به نیشابور. (۵۹۹ ه.ش)
📕جنازه “یپرم خان” ارمنی از سران مشروطه در تهران با تشریفات شکوهمند در حالیکه جنازه را روی لوله توپ گذاشته بودند تشییع شد. (۱۲۹۱ ه.ش)
📕زادروز “نعمت حقیقی” فیلمساز برجسته ایران، وی ملقب به شاعر تصویر سینمای ایران بود. (۱۳۱۸ ه.ش)
📕زادروز “بیژن بیژنی”، خواننده موسیقی سنتی ایرانی و خوشنویس. (۱۳۳۲ ه.ش)
📕”دکتر هوشنگ نهاوندی” گروه بررسی مسائل ایران را تشکیل داد. (۱۳۵۲ ه.ش)
📕اعلامیهای بدون امضا در مورد تعطیل سراسری کشور در ۱۵ خرداد منتشر شد. (۱۳۵۷ ه.ش)
📕اعدام “اکبر گودرزی”، رهبر گروهك فرقان و فروپاشی اين گروه. (۱۳۵۹ ه.ش)
📕آزادسازی خرمشهر پس از ۵۷۷ روز اسارت طی عمليات بيت المقدس توسط دلاورمردان ایران زمین در جریان جنگ تحمیلی. (۱۳۶۱ ه.ش)
📖مورخان نظامی پيروزی نيروهای مسلح ايران در پس گرفتن خرمشهر را در شمار جنگهای ميهنی بزرگ ايرانيان در طول تاريخ نظير نبرد دفاعی “حرّان” قرار دادهاند. آنان، با اشاره به برتری تسليحاتی عراقيان گفته بودند كه فداكاری ايرانيان بار ديگر اين نكته دو هزار و پانصد ساله داريوش بزرگ را كه بر سنگ باقی مانده است به اثبات رساند كه ايران سرزمينی است كه مردان (سربازان) خوب دارد. نيروهای مسلح ايران، با از جان گذشتگی و فداكاری تحسين آميز و تاريخساز خود خرمشهر را از نيروهای متجاوز پس گرفتند و مسير جنگ را تغيير دادند. اين نبرد پيروزمندانه که برای جهانيان غير منتظره بود تلفاتی سنگين به عراقيان وارد کرد و دهها هزار عراقی به اسارت در آمدند.
📕درگذشت “جمیله شیخی”، بازیگر سینما و تلویزیون، بهترین بازیگر نقش اول زن سال ۱۳۷۰ . وی مادر “آتیلا پسیانی” بازیگر بود. (۱۳۸۰ ه.ش)
✅روزشمار میلادی
📘درگذشت “نيكُلا كوپرنيك” رياضیدان و ستاره شناس مشهور لهستانی. (۱۵۴۳ م)
📘زادروز “گابریل دانیل فارنهایت” دانشمند آلمانی، مخترع دماسنج جیوهای. (۱۶۸۶ م)
📘مخابره اولين پيام تلگرافی توسط “ساموئل مورس” در آمريكا. وي با دستگاه تلگرافی كه ساخته بود نخستين پيام را از شهر “بالتيمور” به شهر “واشنگتن” فرستاد.(۱۸۴۴ م)
📘درگذشت “عبدالقادر” قهرمان ملی الجزاير كه در برابر استعمار وطنش توسط فرانسويان، مردانه ايستادگی كرده بود. (۱۸۸۳ م)
📘كشف واكسن ضد حصبه توسط دو دانشمند فرانسوی بنام های “وايدال” و “شانتمس”. (۱۸۸۸ م)
